Opłaty OUR, SHA i BEN — kto płaci za przelew zagraniczny

7 min czytania
Opłaty OUR, SHA i BEN — kto płaci za przelew zagraniczny

Opłaty OUR, SHA i BEN wskazują, kto ponosi koszty banku nadawcy, banków pośredniczących oraz banku odbiorcy. Przy SHA koszty są dzielone, BEN obciąża odbiorcę, a OUR zakłada pokrycie opłat przez nadawcę. W praktyce wybór zależy od kraju, waluty, trasy płatności i regulaminu banku, a OUR nie zawsze gwarantuje odbiorcy pełną kwotę.

Co oznaczają skróty OUR, SHA i BEN?

Opłaty OUR SHA BEN opisują sposób rozliczenia kosztów przelewu zagranicznego. Zasady te zostały przedstawione między innymi w § 38 ust. 7 Regulaminu ogólnego świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych Banku Millennium z 2025 roku. Każda opcja obejmuje trzy potencjalne miejsca pobrania opłaty: bank nadawcy, banki pośredniczące oraz bank odbiorcy.

Opcja Bank nadawcy Banki pośredniczące Bank odbiorcy Typowy skutek dla kwoty u odbiorcy Podstawa
SHA Nadawca Odbiorca Odbiorca Kwota może być pomniejszona o koszty banków pośredniczących lub banku odbiorcy, jeśli są pobierane po stronie odbiorcy. § 38 ust. 7 pkt 1
OUR Nadawca Nadawca — zgodnie z założeniem zlecenia Nadawca — zgodnie z założeniem zlecenia Odbiorca powinien otrzymać pełną kwotę, ale bank pośredniczący może pobrać opłatę albo zmienić OUR na SHA. § 38 ust. 7 pkt 2
BEN Odbiorca Odbiorca Odbiorca Kwota przelewu jest pomniejszana o koszty pobierane przez banki uczestniczące w realizacji. § 38 ust. 7 pkt 3 i ust. 10

Tabela przedstawia ogólny mechanizm podziału kosztów. Konkretne opłaty, możliwość wyboru OUR lub BEN oraz sposób rozliczenia zależą od banku, waluty, kraju odbiorcy i trasy płatności; przy przelewie do banku w EOG bank może ograniczyć wybór do SHA.

SHA oznacza, że nadawca płaci opłatę własnego banku, natomiast odbiorca ponosi koszty banków trzecich, w tym banków pośredniczących. Jeśli bank odbiorcy pobiera opłatę po swojej stronie, również może ona obciążyć odbiorcę. W rezultacie na konto może wpłynąć mniej niż kwota wpisana w zleceniu.

Więcej na ten temat: przelew SWIFT

OUR zakłada, że nadawca pokrywa koszty własnego banku i banków trzecich. Jest to wariant wybierany wtedy, gdy nadawcy zależy na przekazaniu odbiorcy kwoty bez pomniejszenia o standardowe koszty pośredników. Nie oznacza to jednak bezwarunkowej gwarancji, ponieważ dalszą płatność mogą obsługiwać banki działające według własnych zasad.

BEN przenosi koszty na odbiorcę. Dotyczy to zarówno opłaty banku zleceniodawcy, jak i kosztów banków pośredniczących oraz banku odbiorcy. Bank może potrącić te opłaty bezpośrednio z przelewanej kwoty, dlatego odbiorca dostaje mniej niż nadawca wysłał.

SHA przelew — kiedy jest stosowany?

SHA przelew jest podstawowym sposobem rozliczania opłat w płatnościach objętych unijnymi zasadami. Art. 62 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366, czyli PSD2 z 2015 roku, wskazuje, że odbiorca płaci opłaty pobierane przez jego dostawcę usług płatniczych, a płatnik opłaty pobierane przez jego dostawcę.

W praktyce oznacza to rozdzielenie kosztów według stron transakcji. Nadawca ponosi opłatę swojego banku, a odbiorca rozlicza koszt własnego banku oraz ewentualnych banków pośredniczących. SHA nie oznacza więc, że każda strona płaci dokładnie połowę. Jest to podział według tego, który dostawca nalicza daną opłatę.

Reguła ma szczególne znaczenie przy płatnościach w Unii Europejskiej i Europejskim Obszarze Gospodarczym. W regulaminie Banku Millennium dla przelewów do banku w EOG przewidziano wyłącznie opcję SHA.

Przed zleceniem warto sprawdzić, czy odbiorca podał prawidłowy numer IBAN oraz czy formularz bankowy automatycznie ustawia SHA. Sama poprawność numeru rachunku nie zmienia zasad pobierania opłat.

Kiedy można wybrać OUR?

OUR jest typowo dostępne przy przelewach poza EOG, jeżeli dopuszczają je bank nadawcy oraz system płatniczy. W regulaminie Banku Millennium z 2025 roku, w § 38 ust. 8, wskazano, że dla przelewów do banku z siedzibą na terenie EOG stosuje się wyłącznie SHA. Dla pozostałych przelewów dostępne mogą być SHA, BEN lub OUR.

Wybór OUR ma sens, gdy odbiorca powinien otrzymać uzgodnioną kwotę bez pomniejszenia o koszty banku nadawcy i banków trzecich. Takie rozwiązanie bywa istotne przy płatności faktury, opłacie wymagającej zaksięgowania konkretnej sumy albo rozliczeniu, w którym odbiorca nie zgadza się na potrącenia.

Nie należy jednak zakładać, że samo zaznaczenie OUR przesądza o końcowym koszcie. Bank może mieć własne ograniczenia dotyczące kraju, waluty lub rodzaju rachunku. Znaczenie ma również liczba banków uczestniczących w przekazaniu środków. Im bardziej złożona trasa, tym większe znaczenie mają zasady banków pośredniczących.

Przy płatności poza EOG trzeba też odróżnić przelew krajowy w walucie obcej od płatności obsługiwanej przez międzynarodową sieć. Informacje o bankach pośredniczących i możliwych potrąceniach są ważne, gdy w realizacji przelewu uczestniczy więcej niż jeden bank.

Czy OUR gwarantuje pełną kwotę u odbiorcy?

Nie zawsze. § 38 ust. 9 regulaminu Banku Millennium z 2025 roku przewiduje, że jeżeli przelew wymaga udziału więcej niż jednego banku, bank korespondent lub inny bank pośredniczący może pobrać opłatę oraz zmienić opcję kosztową z OUR na SHA.

Odbiorca powinien więc otrzymać pełną kwotę zgodnie z założeniem OUR, ale w praktyce pośrednik może odliczyć własną opłatę. Może również potraktować zlecenie jak płatność SHA. W takim przypadku część kosztów, która pierwotnie miała obciążyć nadawcę, zostanie rozliczona po stronie odbiorcy.

To ograniczenie dotyczy samego mechanizmu przekazywania środków, a nie tylko banku, w którym nadawca składa dyspozycję. Bank nadawcy może przyjąć zlecenie z opcją OUR, lecz nie zawsze ma pełną kontrolę nad późniejszym postępowaniem banku korespondenta. Dlatego deklarowana opcja kosztowa nie musi oznaczać identycznego rezultatu na każdym etapie trasy.

Jeżeli odbiorca wymaga konkretnej kwoty, należy uwzględnić możliwość dodatkowego obciążenia i sprawdzić warunki wskazane w regulaminie. Warto również ustalić z kontrahentem, czy ewentualne potrącenie przez bank pośredniczący wymaga późniejszego uzupełnienia płatności.

Czy odbiorca może dostać mniej przy BEN?

Tak. Przy BEN wszystkie wskazane koszty obciążają odbiorcę. § 38 ust. 7 pkt 3 oraz ust. 10 regulaminu Banku Millennium wskazują, że opłaty banku zleceniodawcy i banków trzecich mogą zostać potrącone z kwoty przelewu.

Jeśli nadawca zleca wysłanie określonej sumy, bank może odjąć opłatę za realizację z tej właśnie sumy. Następnie kolejny bank może potrącić własny koszt, a bank odbiorcy może naliczyć opłatę zgodnie ze swoją taryfą. Ostateczna kwota na rachunku może więc być niższa z kilku niezależnych powodów.

Przy BEN kwota otrzymana przez odbiorcę może być niższa z powodu potrąconych kosztów. Może być jednak stosowany, gdy strony umowy ustaliły, że wszystkie koszty ponosi beneficjent płatności. Nadawca powinien wtedy przekazać odbiorcy nie tylko kwotę zlecenia, lecz także informację, że została wysłana z opcją BEN.

Przy analizie kosztów przelewu zagranicznego trzeba odróżnić opłatę widoczną przed zatwierdzeniem zlecenia od kosztów naliczanych później przez inne banki. Taryfa banku nadawcy może nie obejmować wszystkich opłat, które zostaną pobrane w dalszej części trasy.

Reguły dla EOG i płatności SEPA

W przywołanym regulaminie Banku Millennium z 2025 roku dla przelewu do banku z siedzibą na terenie EOG przewidziano wyłącznie opcję SHA. Oznacza to, że nadawca nie może w takim formularzu wybrać OUR ani BEN, nawet jeśli zależy mu na innym podziale kosztów.

Osobne znaczenie mają warunki przelewu SEPA. Zgodnie z § 38 ust. 11 regulaminu muszą być spełnione trzy warunki: płatność jest w walucie EUR, zastosowano opcję SHA, a rachunek odbiorcy ma format IBAN i jest prowadzony w banku uczestniczącym w systemie SEPA.

Dlatego przelew SEPA nie jest po prostu dowolnym przelewem zagranicznym w euro. Musi odpowiadać wymaganiom systemu, w tym zasadzie SHA i właściwemu rachunkowi odbiorcy. Przed zleceniem należy sprawdzić, czy spełnione są te trzy warunki.

W praktyce przed wysłaniem środków trzeba sprawdzić kraj banku odbiorcy, walutę, dane rachunku oraz dostępne opcje kosztowe. Przy banku spoza EOG możliwość wyboru OUR lub BEN może istnieć, ale nadal zależy od regulaminu banku nadawcy i zasad instytucji uczestniczących w przekazaniu.

Przy konkretnym przelewie wiążące są aktualna taryfa i regulamin banku oraz zasady banków pośredniczących; przed zleceniem należy sprawdzić dostępność opcji kosztowej i możliwe potrącenia.

Powiązany temat: przelew BLIK na telefon.

Zobacz też: płatność zbliżeniowa kartą.

Najczęstsze pytania

Co oznacza opcja SHA?

Nadawca płaci opłatę swojego banku, a odbiorca ponosi opłaty banków pośredniczących i banku odbiorcy zgodnie z ich taryfami. Dlatego SHA nie zawsze oznacza, że odbiorca otrzyma pełną kwotę zlecenia.

Kiedy można wybrać OUR?

Najczęściej przy przelewach poza EOG, jeśli bank nadawcy i system płatniczy dopuszczają tę opcję. Przed zleceniem trzeba sprawdzić taryfę oraz regulamin, ponieważ bank pośredniczący może pobrać opłatę lub zmienić OUR na SHA.

Czy odbiorca może dostać mniej przy BEN?

Tak. Przy BEN wszystkie wskazane koszty obciążają odbiorcę i mogą zostać potrącone bezpośrednio z kwoty przelewu.

Źródła

  • Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2366, art. 62 — EUR-Lex, 2015, CELEX:32015L2366
  • Obwieszczenie Marszałka Sejmu w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego ustawy o usługach płatniczych — Sejmowy Internetowy System Aktów Prawnych, 2026, Dz.U. 2026 poz. 623
  • Regulamin ogólny świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych — Bank Millennium, 2025, ZA/24/16/RE, § 38

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:

Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.

Redakcja Finanse Puławy

Autor: Redakcja serwisu

Poradniki o kredytach, kontach i oszczędzaniu opracowujemy na podstawie przepisów, regulaminów i tabel opłat banków oraz danych instytucji publicznych. Tekst ma charakter informacyjny i nie jest doradztwem finansowym.