Podatek od darowizny zależy przede wszystkim od grupy podatkowej, łącznej wartości majątku otrzymanego od tej samej osoby oraz właściwej kwoty wolnej. W 2025 r. wynosi ona 36 120 zł dla I grupy, 27 090 zł dla II grupy i 5 733 zł dla III grupy. Podatek oblicza się od nadwyżki ponad odpowiedni limit.
Kiedy darowizna podlega podatkowi
Darowizna może podlegać podatkowi od spadków i darowizn, gdy łączna wartość nabyć od jednego darczyńcy przekroczy kwotę wolną przypisaną do relacji między darczyńcą a obdarowanym. Nie istnieje więc jedna kwota wolna darowizna obowiązująca wszystkich podatników.
W 2025 r. właściwe limity są następujące: 36 120 zł dla I grupy podatkowej, 27 090 zł dla II grupy oraz 5 733 zł dla III grupy. Jeżeli wartość nabycia mieści się w odpowiednim limicie, podatek nie jest obliczany od tej części. Po przekroczeniu limitu podatek dotyczy nadwyżki.
Przykładowo, osoba należąca do I grupy rozlicza podatek dopiero od wartości przekraczającej 36 120 zł. W II grupie punktem odniesienia jest 27 090 zł, a w III grupie tylko 5 733 zł. Sama kwota darowizny nie wystarcza jednak do ustalenia zobowiązania: trzeba jeszcze ustalić grupę podatkową i sprawdzić wcześniejsze nabycia od tego samego darczyńcy.
Jak ustalić grupę podatkową
O przypisaniu do grupy podatkowej decyduje relacja obdarowanego do darczyńcy.
I grupa podatkowa obejmuje między innymi małżonka, rodziców, dziadków, dzieci, wnuki i rodzeństwo. W tej grupie znajdują się także teściowie, zięć i synowa. Jej kwota wolna wynosi 36 120 zł, a najniższa stawka podatku od nadwyżki wynosi 3%.
II grupa podatkowa obejmuje między innymi zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców oraz małżonków rodzeństwa. Dla tej grupy kwota wolna to 27 090 zł, a pierwsza stawka podatku wynosi 7% od nadwyżki wskazanej w skali.
III grupa podatkowa obejmuje pozostałe osoby, które nie zostały zaliczone do I albo II grupy. W tym przypadku kwota wolna wynosi 5 733 zł, a najniższa stawka to 12%. Różnica między 36 120 zł w I grupie a 5 733 zł w III grupie może istotnie zmienić wynik rozliczenia tej samej kwotowo darowizny.
Czy kilka darowizn trzeba sumować
Tak. Przy podatku od darowizny nie należy patrzeć wyłącznie na ostatni przelew, przekazanie rzeczy albo zawartą umowę. Wartość majątku nabytego od tej samej osoby sumuje się z nabyciem dokonanym w roku ostatniego nabycia oraz z nabyciami z 5 lat poprzedzających ten rok.
Reguła wynika z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Oznacza to, że jeżeli darczyńca przekazywał majątek kilka razy, trzeba zestawić wszystkie nabycia objęte tym okresem, a nie rozpatrywać każdej darowizny w oderwaniu od pozostałych.
Przy ustalaniu podatku należy więc odpowiedzieć na 3 pytania: od kogo pochodziły poszczególne nabycia, w którym roku nastąpiło ostatnie nabycie oraz jaka jest suma wartości majątku z tego roku i 5 lat wcześniejszych. Dopiero tak ustalona wartość jest porównywana z kwotą wolną dla I, II albo III grupy.
Jeżeli darowizny pochodziły od różnych osób, nie tworzą jednej sumy tylko dlatego, że trafiły do tego samego obdarowanego. W rozliczeniu kluczowe jest przyporządkowanie nabyć do konkretnego darczyńcy oraz właściwej relacji rodzinnej lub osobistej.
Jak obliczyć podatek krok po kroku
Obliczenie można przeprowadzić w 3 etapach. Najpierw ustala się łączną wartość nabyć od tej samej osoby w okresie obejmującym rok ostatniego nabycia i 5 poprzednich lat. Następnie odejmuje się właściwą kwotę wolną. Na końcu stosuje się przedział skali odpowiadający pozostałej nadwyżce.
| Grupa podatkowa | Kwota wolna | Nadwyżka ponad kwotę wolną | Podatek |
|---|---|---|---|
| I grupa | 36 120 zł | do 11 833 zł | 3% |
| I grupa | 36 120 zł | ponad 11 833 zł do 23 665 zł | 355 zł + 5% nadwyżki ponad 11 833 zł |
| I grupa | 36 120 zł | ponad 23 665 zł | 946 zł 60 gr + 7% nadwyżki ponad 23 665 zł |
| II grupa | 27 090 zł | do 11 833 zł | 7% |
| II grupa | 27 090 zł | ponad 11 833 zł do 23 665 zł | 828 zł 40 gr + 9% nadwyżki ponad 11 833 zł |
| II grupa | 27 090 zł | ponad 23 665 zł | 1 893 zł 30 gr + 12% nadwyżki ponad 23 665 zł |
| III grupa | 5 733 zł | do 11 833 zł | 12% |
| III grupa | 5 733 zł | ponad 11 833 zł do 23 665 zł | 1 420 zł + 16% nadwyżki ponad 11 833 zł |
| III grupa | 5 733 zł | ponad 23 665 zł | 3 313 zł 20 gr + 20% nadwyżki ponad 23 665 zł |
Kwota wolna dotyczy łącznych nabyć od tej samej osoby: nabycie z roku ostatniego nabycia sumuje się z nabyciami z 5 lat poprzedzających ten rok. Skala dotyczy nadwyżki ponad kwotę wolną; wartości podano w złotych według informacji Ministerstwa Finansów opublikowanej 15 grudnia 2025 r.
Przykład obliczenia dla I grupy: jeżeli po zsumowaniu nabyć wartość wynosi 50 000 zł, nadwyżka ponad 36 120 zł wynosi 13 880 zł. Mieści się ona w przedziale ponad 11 833 zł do 23 665 zł, więc podatek według tabeli wynosi 355 zł powiększone o 5% od 2 047 zł, czyli 457,35 zł.
Zgłoszenie i zeznanie
Co do zasady zeznanie podatkowe składa się w terminie 1 miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego. Termin ten wynika z art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wyjątek dotyczy przypadków, w których podatek pobiera płatnik.
Przed złożeniem zeznania trzeba ustalić grupę podatkową, zebrać informacje o wszystkich nabyciach od tego samego darczyńcy oraz obliczyć ich łączną wartość w okresie obejmującym rok ostatniego nabycia i 5 poprzednich lat. Bez tych danych można błędnie zastosować zarówno kwotę wolną, jak i przedział skali.
Przy darowiźnie dokonanej w formie aktu notarialnego podatek może pobrać notariusz jako płatnik. W takim przypadku sposób wykonania obowiązku podatkowego różni się od sytuacji, w której podatnik sam składa zeznanie i rozlicza należność.
Szczególną uwagę trzeba zwrócić na ujawnienie darowizny dopiero w toku czynności sprawdzających, postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej. Jeżeli należny podatek nie został wcześniej zapłacony, może mieć zastosowanie podwyższona stawka 20%.
Najbliższa rodzina i interpretacja KIS
Samo określenie „najbliższa rodzina” nie rozstrzyga jeszcze każdego przypadku. Trzeba sprawdzić, czy konkretna osoba należy do I grupy, czy relacja została wymieniona w II grupie, czy też obdarowany trafia do III grupy. W 2025 r. różnica między kwotą wolną 36 120 zł a 5 733 zł pokazuje, jak ważna jest prawidłowa kwalifikacja.
Ulga termomodernizacyjna oraz ulga na dziecko.
Podatek od darowizny zależy od szczegółów prawnych, w tym rodzaju nabycia, relacji między stronami, wartości rynkowej i dokumentów; ten materiał nie kwalifikuje konkretnej darowizny czytelnika, a przy wątpliwościach można wystąpić o interpretację indywidualną Dyrektora KIS.
Jeżeli problem dotyczy konkretnej umowy, nietypowej relacji albo sposobu ustalenia wartości, można rozważyć wniosek o interpretację indywidualną do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Taka ścieżka pozwala uzyskać stanowisko odnoszące się do opisanych okoliczności, których nie da się rozstrzygnąć samymi kwotami 36 120 zł, 27 090 zł i 5 733 zł.
Więcej w tekście: SD-Z2.
Więcej w tekście: podatek od spadku.
Najczęstsze pytania
Od jakiej kwoty płaci się podatek od darowizny?
Nie ma jednej kwoty dla wszystkich. Podatek może powstać po przekroczeniu 36 120 zł w I grupie, 27 090 zł w II grupie albo 5 733 zł w III grupie, przy uwzględnieniu sumowania nabyć od tej samej osoby.
Jakie są grupy podatkowe przy darowiźnie?
I grupa obejmuje najbliższych krewnych i powinowatych, II grupa dalszych krewnych i wybrane relacje rodzinne, a III grupa pozostałe osoby.
Czy kilka darowizn trzeba sumować?
Tak. Wartość darowizn od tej samej osoby sumuje się z nabyciem dokonanym w roku ostatniego nabycia oraz w 5 latach poprzedzających ten rok.
Czy można uzyskać stanowisko dotyczące konkretnej sytuacji?
Jeżeli kwalifikacja darowizny albo sposób rozliczenia budzi wątpliwości, można rozważyć wniosek o interpretację indywidualną do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
Źródła
- Stawki i limity — Ministerstwo Finansów, podatki.gov.pl, 2025, strona zaktualizowana 15.12.2025
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn — tekst jednolity — Dziennik Ustaw / ELI, 2026, Dz.U. 2026 poz. 478
- Ustawa o podatku od spadków i darowizn — tekst ustawy z artykułami — Dziennik Ustaw / ELI, 2024, art. 9, art. 17a i art. 18
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.
