Reforma wskaźników referencyjnych nie oznacza jednej daty automatycznej zamiany WIBOR we wszystkich kredytach. Nowe umowy po 31 grudnia 2026 roku mają korzystać z POLSTR albo innego rozwiązania zgodnego z regulacjami, natomiast WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M ma być opracowywany do 31 grudnia 2036 roku i zlikwidowany 1 stycznia 2037 roku.
Co dokładnie wynika z aktualnej Mapy Drogowej
Aktualna Mapa Drogowa KNF, zaktualizowana 30 czerwca 2026 roku, rozdziela dwa procesy: zaprzestanie stosowania WIBOR w nowych umowach oraz dalszą obsługę umów już zawartych. To oznacza, że reforma WIBOR nie przewiduje jednej daty, w której wszystkie istniejące kredyty zostaną automatycznie przeliczone według nowego wskaźnika.
Najważniejsze terminy są następujące:
- 31 grudnia 2026 roku — ostatni dzień zawierania nowych umów opartych na WIBOR i WIBID według stanowiska KNF;
- 1 stycznia 2027 roku — WIBOR ma być wykorzystywany wyłącznie do obsługi istniejących umów i instrumentów, z wyjątkiem wskazanych transakcji pochodnych związanych z portfelami legacy;
- 31 grudnia 2036 roku — ostatni dzień opracowywania WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M;
- 1 stycznia 2037 roku — planowana likwidacja WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M.
Wcześniej przewidziano także zmiany dla innych terminów. WIBOR overnight O/N nie będzie opracowywany od 1 października 2026 roku. WIBOR 1Y ma być opracowywany do 21 grudnia 2026 roku, z możliwością przedłużenia przez KNF o kolejnych 12 miesięcy.
Mapa Drogowa obejmuje również etapy wykonane w 2025 i 2026 roku. We wrześniu 2025 roku GPW Benchmark S.A. i ISDA opublikowały zaktualizowane dokumenty ISDA Definitions i ISDA Protocol. 22 grudnia 2025 roku zaprzestano opracowywania WIBID i WIBOR dla terminów TN i 2W, a 31 grudnia 2025 roku Komitet Sterujący NGR opublikował rekomendacje dla portfeli legacy produktów bankowych dla klientów biznesowych.
| Data | Instytucja lub podmiot | Kamień milowy | Status realizacji |
|---|---|---|---|
| Wrzesień 2025 roku | GPW Benchmark S.A. / ISDA | Publikacja zaktualizowanych dokumentów ISDA Definitions i ISDA Protocol oraz komunikat o zaprzestaniu opracowywania wybranych terminów WIBID i WIBOR | Zrealizowane |
| 22 grudnia 2025 roku | GPW Benchmark S.A. | Zaprzestanie opracowywania WIBID i WIBOR dla terminów TN i 2W; WIBOR 1Y pozostaje w okresie uporządkowanego zaprzestania | Zrealizowane |
| 31 grudnia 2025 roku | Komitet Sterujący NGR | Opublikowanie rekomendacji dla portfeli legacy produktów bankowych dla klientów biznesowych | Zrealizowane |
| Kwiecień 2026 roku | NGR | Aktualizacja rekomendacji dla portfeli legacy dotyczących dłużnych papierów wartościowych | Zrealizowane |
| Maj 2026 roku | NGR | Opublikowanie rekomendacji dla produktów dyskontowych oraz decyzje dotyczące uporządkowanego zaprzestania WIBID i WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M | Zrealizowane |
| Czerwiec 2026 roku | Komitet Stabilności Finansowej / Minister Finansów | Stanowisko o braku konieczności wyznaczenia zamiennika dla kluczowego WIBOR w drodze rozporządzenia | Zrealizowane |
| Od początku 2027 roku | KNF / GPW Benchmark S.A. | Niestosowanie WIBID i WIBOR w nowych umowach i instrumentach, z wyjątkiem wskazanych transakcji pochodnych związanych z portfelami legacy | Zaplanowane |
| 31 grudnia 2036 roku | GPW Benchmark S.A. | Ostatni dzień opracowywania WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M | Zaplanowane |
| 1 stycznia 2037 roku | GPW Benchmark S.A. / KNF | Planowana likwidacja WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M | Zaplanowane |
Daty dotyczą oficjalnej Mapy Drogowej i komunikatów KNF aktualnych w 2026 roku; „zrealizowane” oznacza wykonanie lub opublikowanie działania, a „zaplanowane” — termin przyszły względem aktualizacji Mapy Drogowej z 30 czerwca 2026 roku.
Kiedy WIBOR ma zostać zastąpiony
W nowych umowach zawieranych po 31 grudnia 2026 roku WIBOR nie powinien już być stosowany. W nowych umowach po 31 grudnia 2026 roku ma być stosowany POLSTR, inne rozwiązanie oparte na stałej lub okresowo stałej stopie albo inny instrument zgodny z aktualnymi regulacjami. POLSTR jest więc wskazywany jako zamiennik WIBOR dla nowych produktów, ale sama Mapa Drogowa nie oznacza automatycznego przepisania każdej istniejącej umowy na POLSTR.
W przypadku kredytu już zawartego najważniejsze pozostają postanowienia umowy oraz sposób, w jaki bank wdroży przewidziany w niej mechanizm. Do 31 grudnia 2036 roku WIBOR 1M, 3M i 6M ma być nadal opracowywany, dlatego nie można utożsamiać początku 2027 roku z natychmiastowym końcem wszystkich rozliczeń opartych na WIBOR.
Na wysokość oprocentowania wpływa nie tylko wskaźnik referencyjny, lecz także marża kredytu. Przy analizie komunikatu banku klient powinien sprawdzić, czy zmiana dotyczy samego wskaźnika, całego sposobu ustalania oprocentowania, czy również innych elementów umowy. Znaczenie ma także sytuacja na rynku stopy procentowej; zależność tę szerzej wyjaśnia materiał o tym, jak inflacja i stopy procentowe wpływają na raty oraz oszczędności.
Nie należy zakładać, że każdy wskaźnik oparty na transakcjach overnight będzie automatycznie równoważny pod względem poziomu i sposobu naliczania. Różnice między rozwiązaniami opisuje porównanie WIBOR czy WIRON, a technikę wyznaczania jednego z tych wskaźników przedstawia wyjaśnienie, jak działa WIRON.
Klauzula awaryjna w umowie kredytu
Klauzula awaryjna to postanowienie wskazujące, co ma się wydarzyć, gdy opracowywanie wskaźnika referencyjnego zostanie trwale albo czasowo zakończone lub gdy wskaźnik ulegnie istotnej zmianie. W praktyce może określać kolejność działań, źródło informacji, sposób wyznaczenia następcy albo zasady dalszego ustalania oprocentowania. Jej skutki zależą od dokładnego brzmienia konkretnej umowy.
Podstawą obowiązku przygotowania takich mechanizmów jest art. 28 ust. 2 rozporządzenia BMR, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/168. Przepis wymaga, aby nadzorowane podmioty posiadały odpowiednie pisemne plany na wypadek istotnej zmiany albo zaprzestania opracowywania wskaźnika oraz odzwierciedlały te plany w relacjach umownych z klientami.
Co sprawdzić w umowie
Najpierw trzeba odszukać postanowienia dotyczące wskaźnika referencyjnego, jego zaprzestania, zmiany metodologii i następcy. Następnie należy sprawdzić, czy umowa wymienia konkretny zamiennik, odsyła do regulaminu lub przewiduje komunikat banku jako element procedury. Trzeba też ustalić, czy klauzula odnosi się do trwałego zakończenia opracowywania, czasowej niedostępności, czy obu tych sytuacji.
Samo wystąpienie terminu 1 stycznia 2037 roku nie rozstrzyga jeszcze, jak zostanie potraktowany każdy kredyt. Planowana likwidacja WIBOR 1M, 3M i 6M może uruchomić odpowiedni mechanizm umowny, lecz jego ocena wymaga odczytania całego dokumentu, a nie tylko jednej daty z komunikatu KNF.
Czy potrzebny będzie aneks
Nie ma jednej oficjalnej reguły nakazującej podpisanie aneksu do każdej umowy. Planowana likwidacja WIBOR dla terminów 1M, 3M i 6M ma nastąpić 1 stycznia 2037 roku, ale sama data nie przesądza o konieczności aneksu. Jeżeli umowa zawiera skuteczną klauzulę awaryjną albo zastosowanie znajdzie mechanizm wynikający z przepisów, zmiana może nastąpić zgodnie z tym mechanizmem. W pozostałych przypadkach skutki zależą od treści umowy i właściwych regulacji.
Po otrzymaniu pisma z banku warto porównać co najmniej cztery elementy: dotychczasowy wskaźnik, wskazywany zamiennik, spread lub korektę oraz datę rozpoczęcia stosowania nowej metody. W piśmie powinno być jasne, czy bank informuje o działaniu już przewidzianym w umowie, czy proponuje zawarcie aneksu.
Nie należy podpisywać dokumentu wyłącznie na podstawie nazwy „zamiennik WIBOR”. Trzeba sprawdzić, czy zmienia się częstotliwość aktualizacji oprocentowania, sposób naliczania odsetek, definicje użyte w umowie oraz zasady postępowania przy czasowej niedostępności wskaźnika. W razie niejasności klient może żądać od banku wyjaśnienia podstawy prawnej i umownej proponowanej zmiany.
Informacja ma charakter ogólny; nie zastępuje analizy konkretnej umowy kredytu ani indywidualnej porady prawnej, a bank powinien przekazywać klientowi informacje wymagane przez właściwe przepisy i postanowienia umowne.
Gdzie klient może sprawdzać informacje
Podstawowym miejscem są strony KNF poświęcone wskaźnikom referencyjnym. Należy sprawdzać zarówno Mapę Drogową z 30 czerwca 2026 roku, jak i komunikaty dotyczące zaprzestania opracowywania poszczególnych terminów. Szczególne znaczenie mają informacje o datach 1 października 2026 roku, 21 grudnia 2026 roku, 31 grudnia 2026 roku i 1 stycznia 2027 roku.
Uzupełnieniem są komunikaty Komitetu Sterującego NGR oraz GPW Benchmark S.A. dotyczące portfeli legacy, produktów bankowych, papierów wartościowych i instrumentów pochodnych. Warto zachować otrzymaną korespondencję banku, ponieważ zawarte w niej daty i opisy procedury mogą być potrzebne przy ocenie sposobu zastosowania klauzuli awaryjnej.
UKNF wskazuje dla pytań dotyczących regulacji wskaźników referencyjnych adres benchmarks@knf.gov.pl. Pytanie powinno precyzyjnie wskazywać, czy dotyczy nowej umowy, istniejącego kredytu, konkretnego terminu WIBOR czy sposobu interpretacji komunikatu. Odpowiedź organu nie zastępuje jednak analizy indywidualnej umowy.
Powiązany temat: zmiana stóp a rata kredytu.
Zobacz też: stopy procentowe a oszczędności.
Najczęstsze pytania
Kiedy WIBOR ma zostać zastąpiony?
W nowych umowach po 31 grudnia 2026 roku WIBOR nie powinien być już stosowany, a od 1 stycznia 2027 roku ma służyć wyłącznie do obsługi istniejących umów. Dla terminów 1M, 3M i 6M jego opracowywanie ma trwać do 31 grudnia 2036 roku, więc nie oznacza to automatycznej zmiany każdej umowy w jednej dacie.
Co to jest klauzula awaryjna w umowie kredytu?
To postanowienie określające sposób postępowania, gdy wskaźnik referencyjny przestanie być opracowywany albo istotnie się zmieni. Art. 28 ust. 2 BMR wiąże obowiązek planów awaryjnych z relacjami umownymi podmiotów nadzorowanych, a ostateczne znaczenie klauzuli zależy od jej brzmienia.
Czy zmiana wskaźnika wymaga aneksu?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich kredytów. Jeżeli umowa zawiera skuteczną klauzulę awaryjną lub zastosowanie znajdzie mechanizm wynikający z przepisów, zmiana może nastąpić zgodnie z tym mechanizmem; klient powinien sprawdzić umowę i komunikat banku.
Gdzie sprawdzać oficjalne informacje o reformie?
Najważniejsze są aktualności KNF, komunikaty Komitetu Sterującego NGR oraz komunikaty GPW Benchmark. Pytania dotyczące regulacji można kierować do UKNF na adres benchmarks@knf.gov.pl.
Źródła
- Aktualizacja Mapy Drogowej reformy wskaźników referencyjnych stopy procentowej w Polsce — Komisja Nadzoru Finansowego, 2026, data aktualizacji: 30 czerwca 2026
- Zaprzestanie opracowywania wskaźników referencyjnych WIBID i WIBOR oraz dalszy przebieg reformy wskaźników referencyjnych — Komisja Nadzoru Finansowego, 2026, data aktualizacji: 20 maja 2026
- Aktualności — Wskaźniki referencyjne — Komisja Nadzoru Finansowego, 2026, lista komunikatów NGR i KNF
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/168 — EUR-Lex, 2021, CELEX:32021R0168; art. 28 BMR
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.
