Realny zysk z lokaty to nie sama kwota dopisana do rachunku. Trzeba odsetki pomniejszyć o 19% podatku, a następnie sprawdzić, czy pozostała stopa przewyższa inflację. Przy oprocentowaniu 3,20% brutto po podatku zostaje 2,592% rocznie, więc inflacja na poziomie 3,6% oznacza spadek siły nabywczej kapitału.
Czym jest realny zysk z lokaty?
Zysk nominalny to kwota odsetek widoczna po zakończeniu lokaty. Zysk netto z oszczędności uwzględnia już 19% zryczałtowanego podatku dochodowego od odsetek, określonego w art. 30a ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT. Dopiero wynik netto można porównać ze wzrostem cen.
Przykładowo kapitał 10 000 zł przy oprocentowaniu 3,20% rocznie może zwiększyć saldo. Jeżeli jednak ceny w tym samym czasie wzrosną szybciej niż kwota po opodatkowaniu, za zgromadzone pieniądze kupisz mniej niż na początku. Tę różnicę pokazuje realna stopa zwrotu, czyli wynik po uwzględnieniu podatku i inflacji.
Więcej na ten temat: odnowienie lokaty
Więcej na ten temat: stałe czy zmienne oprocentowanie lokaty
Dlatego przy wyborze lokat bankowych nie wystarczy porównać reklamowanego oprocentowania brutto. Trzeba sprawdzić okres trwania depozytu, sposób naliczania odsetek oraz to, ile pieniędzy pozostanie po potrąceniu podatku.
Najpierw policz zysk netto z oszczędności
Załóżmy lokatę oprocentowaną na 3,20% w skali roku, zawartą na 3 miesiące. Przykładowa oferta Banku Millennium wskazuje minimalną kwotę 1 000 zł. Dla kapitału 10 000 zł odsetki brutto wynoszą:
Więcej na ten temat: 19% podatek od odsetek
10 000 zł × 3,20% × 3/12 = 80,00 zł.
Podatek wynosi 19% od odsetek, czyli:
80,00 zł × 19% = 15,20 zł.
Po potrąceniu daniny zysk netto wynosi 64,80 zł, a saldo końcowe 10 064,80 zł. To jest wynik nominalny po podatku, ale jeszcze nie realny zysk z lokaty.
W ujęciu rocznym oprocentowanie 3,20% brutto zostaje pomniejszone o 19% podatku. Efektywna roczna stopa po podatku wynosi 2,592%. Właśnie tę wartość należy zestawiać z inflacją, gdy porównujesz lokatę roczną z rocznym wzrostem cen.
Jak inflacja zmienia siłę nabywczą?
Inflacja pokazuje, jak zmienia się poziom cen. GUS podał, że w 2024 r. ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły średniorocznie o 3,6%. W 2025 r. wzrost średnioroczny również wyniósł 3,6%, natomiast w grudniu 2025 r. ceny były o 2,4% wyższe niż w grudniu 2024 r.
Aby oszacować wartość kapitału w cenach początkowych, podziel kapitał końcowy przez 1 + inflacja. Dla lokaty kończącej się kwotą 10 064,80 zł oraz odczytu 2,4% obliczenie wygląda następująco:
10 064,80 zł / 1,024 = 9 828,13 zł.
Oznacza to, że mimo nominalnego wzrostu salda realna siła nabywcza kapitału odpowiada około 9 828,13 zł z początku okresu. Przy inflacji 3,6% wartość realna spada do 9 713,13 zł. W tym przykładzie realna zmiana siły nabywczej wynosi odpowiednio -1,72% oraz -2,87%.
| Oprocentowanie lokaty | Okres | Odsetki brutto | Podatek 19% | Zysk netto | Kapitał po okresie | Oficjalny odczyt inflacji | Wartość kapitału w cenach początkowych | Realna zmiana siły nabywczej |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3,20% rocznie | 3 miesiące | 80,00 zł | 15,20 zł | 64,80 zł | 10 064,80 zł | 2,4% r/r — grudzień 2025 | 9 828,13 zł | -1,72% |
| 3,20% rocznie | 3 miesiące | 80,00 zł | 15,20 zł | 64,80 zł | 10 064,80 zł | 3,6% średniorocznie — 2024 | 9 713,13 zł | -2,87% |
| 3,20% rocznie | 3 miesiące | 80,00 zł | 15,20 zł | 64,80 zł | 10 064,80 zł | 3,6% średniorocznie — 2025 | 9 713,13 zł | -2,87% |
| 3,20% rocznie — ujęcie roczne po podatku | 12 miesięcy | 320,00 zł | 60,80 zł | 259,20 zł | 10 259,20 zł | 2,4% r/r — grudzień 2025 | 10 018,86 zł | 0,19% |
| 3,20% rocznie — ujęcie roczne po podatku | 12 miesięcy | 320,00 zł | 60,80 zł | 259,20 zł | 10 259,20 zł | 3,6% średniorocznie — 2024 | 9 921,78 zł | -0,78% |
| 3,20% rocznie — ujęcie roczne po podatku | 12 miesięcy | 320,00 zł | 60,80 zł | 259,20 zł | 10 259,20 zł | 3,6% średniorocznie — 2025 | 9 921,78 zł | -0,78% |
Obliczenia zakładają kapitał 10 000 zł, oprocentowanie proste bez kapitalizacji w trakcie lokaty oraz podatek 19%; dla 3 miesięcy odsetki policzono jako 10 000 zł × 3,20% × 3/12, a wartość realną jako kapitał końcowy podzielony przez 1 + inflacja.
Realna stopa zwrotu — właściwy wzór
Najdokładniejszy wzór na realną stopę zwrotu to:
(1 + stopa zwrotu netto) / (1 + inflacja) – 1.
Dla lokaty oprocentowanej na 3,20% brutto stopa po podatku wynosi 2,592%. Przy inflacji 3,6% obliczenie daje około -0,97% rocznie. Wynik ujemny oznacza, że kapitał nominalnie rośnie, lecz jego siła nabywcza maleje.
Warto odróżnić ten dokładny wzór od prostego porównania stóp: 2,592% minus 3,6%. Proste odejmowanie wskazuje kierunek wyniku, ale wzór uwzględniający iloraz lepiej przedstawia rzeczywistą zmianę wartości pieniądza.
Przy inflacji 2,4% relacja jest korzystniejsza. Roczna stopa po podatku 2,592% przewyższa taki odczyt, dlatego w rocznym przykładzie realna zmiana siły nabywczej wynosi 0,19%. To właśnie dlatego sama informacja o oprocentowaniu 3,20% nie wystarcza do oceny opłacalności.
Czy do obliczeń używać inflacji rocznej?
Dla lokaty trwającej 12 miesięcy naturalnym punktem odniesienia jest inflacja roczna. Wtedy okres lokaty i okres pomiaru wzrostu cen są porównywalne. Możesz zestawić roczną stopę netto 2,592% z inflacją średnioroczną 3,6% i obliczyć realną stopę zwrotu.
Przy lokacie trzymiesięcznej lepiej użyć inflacji dotyczącej odpowiadających 3 miesięcy. Roczny odczyt GUS, taki jak 2,4% rok do roku w grudniu 2025 r., może być jedynie przybliżeniem. Nie opisuje dokładnie zmiany cen w każdym wcześniejszym kwartale.
W przedstawionej tabeli porównanie lokaty 3-miesięcznej z inflacją roczną ma charakter orientacyjny. Dla pełnego roku najlepiej zastosować inflację za okres odpowiadający pełnym 12 miesiącom, a dla krótszego depozytu — odczyt możliwie zbliżony do długości lokaty.
Czy lokata chroni przed inflacją?
Nie zawsze. Lokata chroni siłę nabywczą tylko wtedy, gdy oprocentowanie po podatku przewyższa inflację za porównywalny okres. Przy stawce 3,20% brutto efektywna stopa po 19% podatku wynosi 2,592%, więc inflacja 3,6% oznacza realny spadek wartości pieniędzy.
Próg opłacalności w tym przykładzie wynosi 2,592% inflacji w ujęciu rocznym. Gdy wzrost cen jest niższy, realna stopa zwrotu może być dodatnia. Gdy inflacja jest wyższa, saldo może rosnąć nominalnie, ale nie zachowuje pełnej siły nabywczej.
Do oceny konkretnego depozytu potrzebujesz więc trzech danych: oprocentowania brutto, długości lokaty oraz inflacji dla tego samego okresu. Następnie odejmujesz 19% podatku od odsetek i stosujesz wzór na realną stopę zwrotu.
Obliczenia mają charakter edukacyjny; rzeczywiste odsetki mogą zależeć od zasad naliczania, kapitalizacji i zaokrągleń stosowanych przez bank, a dane o inflacji opisują przeszłość i nie stanowią pewnej prognozy przyszłych cen.
Zobacz też: lokata firmowa.
Najczęstsze pytania
Czy lokata chroni przed inflacją?
Tylko wtedy, gdy oprocentowanie po podatku przewyższa inflację za porównywalny okres. Przy stawce 3,20% brutto podatek obniża roczną stopę do 2,592%, więc inflacja 3,6% oznacza spadek siły nabywczej.
Jak obliczyć realną stopę zwrotu?
Najdokładniej według wzoru: (1 + stopa zwrotu netto) / (1 + inflacja) – 1. Dla 2,592% netto i inflacji 3,6% wynik wynosi około -0,97%.
Czy do obliczeń używać inflacji rocznej?
Dla lokaty rocznej — tak. Przy lokacie krótszej należy, jeśli to możliwe, użyć inflacji za odpowiadający okres, ponieważ roczny odczyt GUS nie jest idealnym miernikiem zmiany cen w ciągu 3 miesięcy.
Źródła
- Lokata na Nowe Środki — Bank Millennium, 2026 — oprocentowanie 3,20% rocznie przez 3 miesiące
- Wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2025 r. — Główny Urząd Statystyczny, 2025 — inflacja średnioroczna 3,6%; grudzień do grudnia 2,4%
- Komunikat w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2024 r. — Główny Urząd Statystyczny, 2024 — wskaźnik cen 103,6; wzrost cen 3,6%
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30a — Kancelaria Sejmu, 2012 — 19% zryczałtowanego podatku od odsetek
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.
