Stopy procentowe NBP — rodzaje i znaczenie każdej stopy

5 min czytania
Stopy procentowe NBP — rodzaje i znaczenie każdej stopy

Stopy procentowe NBP to instrumenty polityki pieniężnej ustalane przez Radę Polityki Pieniężnej. Najważniejsza dla rynku jest stopa referencyjna, a stopa lombardowa i depozytowa wyznaczają korytarz krótkoterminowych stóp procentowych. Od 5 marca 2026 r. wynoszą one odpowiednio 3,75%, 4,25% i 3,25%.

Czym są stopy procentowe NBP?

Stopy procentowe NBP określają warunki, na jakich bank centralny prowadzi operacje z bankami. Nie są jednym wskaźnikiem, lecz zestawem stawek przypisanych do różnych instrumentów polityki pieniężnej. Ich poziomy wynikają z uchwały nr 1/2026 Rady Polityki Pieniężnej, obowiązującej od 5 marca 2026 r.

Więcej na ten temat: inflacja bazowa

Więcej na ten temat: koszyk inflacyjny GUS

Wszystkie wartości podawane są w stosunku rocznym. Największe znaczenie dla rynku ma stopa referencyjna, natomiast stopa lombardowa i stopa depozytowa wyznaczają górną oraz dolną granicę korytarza krótkoterminowych stóp procentowych. Pozostałe dwie stawki dotyczą operacji związanych z wekslami.

Stopy NBP dotyczą instrumentów banku centralnego i operacji między NBP a bankami, natomiast oprocentowanie produktów dla klientów ustala konkretny bank.

Stopa referencyjna NBP — najważniejsza stopa dla rynku

Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% w stosunku rocznym. Określa oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku NBP. Są to działania, za pomocą których bank centralny wpływa na płynność sektora bankowego i krótkoterminowe stopy rynkowe.

Stopa referencyjna ma szczególne znaczenie dla rynku. Jej zmiana może zmieniać koszt pieniądza na rynku międzybankowym, a następnie oddziaływać na warunki proponowane klientom przez banki. Skala tego wpływu zależy jednak od rodzaju produktu, umowy oraz decyzji konkretnej instytucji.

Poziom stóp procentowych jest elementem szerszej polityki pieniężnej.

Stopa lombardowa i depozytowa — korytarz stóp overnight

Stopa lombardowa wynosi 4,25%. Określa oprocentowanie kredytu lombardowego udzielanego bankom przez NBP na termin overnight, czyli na jeden dzień. Dla banku jest to koszt pozyskania krótkoterminowego finansowania od banku centralnego.

Stopa depozytowa wynosi 3,25%. Określa oprocentowanie depozytu banków przyjmowanego przez NBP również na termin overnight. W tym przypadku bank lokuje środki w banku centralnym, a stopa wskazuje oprocentowanie takiej operacji.

Różnica między stopą lombardową a depozytową wynosi 1,00 punkt procentowy. Te dwie stawki tworzą przeciwne krańce korytarza krótkoterminowych stóp procentowych. Stopa lombardowa znajduje się powyżej stopy referencyjnej wynoszącej 3,75%, a depozytowa poniżej niej.

Korytarz pokazuje zakres, w którym powinny kształtować się krótkoterminowe stopy rynku pieniężnego. Nie jest natomiast tabelą oprocentowania kredytów i lokat dostępnych osobom prywatnym. Takie produkty banki wyceniają indywidualnie.

Stopa redyskontowa i dyskontowa weksli

Stopa redyskontowa weksli wynosi 3,80% w stosunku rocznym. Stopa redyskontowa dotyczy weksli przyjmowanych od banków do redyskonta przez NBP.

Stopa dyskontowa weksli wynosi 3,85% w stosunku rocznym. Określa oprocentowanie kredytu wekslowego i odnosi się do weksli przyjmowanych przez NBP do dyskonta. Jest to inna operacja niż redyskonto, dlatego obie stawki mają odrębne nazwy i poziomy.

W praktyce stopa referencyjna, lombardowa i depozytowa są częściej przywoływane przy opisie bieżących warunków pieniężnych. Stopy wekslowe pozostają jednak częścią oficjalnego zestawu stawek ustalanych przez RPP. Wszystkie wskazane poziomy obowiązują od 5 marca 2026 r.

Stopy NBP a oferta bankowa

Stopy procentowe NBP nie są tym samym co oprocentowanie kredytu lub lokaty w banku. Dotyczą instrumentów banku centralnego oraz operacji między NBP a bankami, podczas gdy klient otrzymuje ofertę ustaloną przez konkretną instytucję finansową.

Bank, ustalając oprocentowanie produktu, bierze pod uwagę między innymi warunki rynkowe, własną marżę, ryzyko, koszty oraz rodzaj produktu. Z tego powodu zmiana stopy referencyjnej o określoną wartość nie musi oznaczać identycznej zmiany oprocentowania każdej lokaty czy każdego kredytu.

Przed podpisaniem umowy trzeba sprawdzić aktualne oprocentowanie, marżę, RRSO i pozostałe warunki; stopy NBP nie są ofertą kredytu ani lokaty, a informacje o skutkach prawnych umowy nie zastępują indywidualnej porady prawnej.

Stopa Poziom roczny Obowiązuje od Funkcja
Referencyjna 3,75% 5 marca 2026 r. Określa oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku NBP i wpływa na krótkoterminowe stopy rynkowe.
Lombardowa 4,25% 5 marca 2026 r. Określa oprocentowanie kredytu lombardowego dla banków na termin overnight.
Depozytowa 3,25% 5 marca 2026 r. Określa oprocentowanie depozytu banków przyjmowanego przez NBP na termin overnight.
Redyskontowa weksli 3,80% 5 marca 2026 r. Określa oprocentowanie weksli przyjmowanych od banków do redyskonta przez NBP.
Dyskontowa weksli 3,85% 5 marca 2026 r. Określa oprocentowanie kredytu wekslowego i dotyczy weksli przyjmowanych do dyskonta.

Uwaga: Wszystkie wartości są stopami w stosunku rocznym i wynikają z uchwały nr 1/2026 RPP; tabela pokazuje stopy banku centralnego, a nie oprocentowanie produktów oferowanych klientom przez banki.

Kto ustala stopy i kiedy może je zmienić?

Stopy procentowe w Polsce ustala Rada Polityki Pieniężnej. Podstawą prawną wskazaną w uchwale nr 1/2026 jest art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim.

RPP określa poziomy poszczególnych stawek w uchwałach. Uchwała nr 1/2026 została wydana 4 marca 2026 r., a ustalone w niej wartości obowiązują od 5 marca 2026 r. Uchwała nr 1/2026 wskazuje datę, od której ustalone w niej poziomy obowiązują: 5 marca 2026 r.

Przy analizie komunikatów RPP trzeba odróżniać samą decyzję o poziomie stóp od jej wpływu na banki i klientów. Nawet gdy stopa referencyjna pozostaje na poziomie 3,75%, oferta kredytowa lub depozytowa może zależeć od innych warunków rynkowych i zapisów umowy.

Więcej w tekście: decyzje RPP.

Zobacz też: WIBOR.

Najczęstsze pytania

Ile wynosi stopa referencyjna NBP?

Stopa referencyjna NBP wynosi 3,75% w stosunku rocznym, według uchwały nr 1/2026 RPP obowiązującej od 5 marca 2026 r.

Czym różni się stopa lombardowa od depozytowej?

Stopa lombardowa dotyczy kredytu udzielanego bankom przez NBP i wynosi 4,25%, a depozytowa dotyczy środków lokowanych przez banki w NBP i wynosi 3,25%. Są to przeciwne krańce korytarza krótkoterminowych stóp procentowych.

Kto ustala stopy procentowe w Polsce?

Stopy ustala Rada Polityki Pieniężnej, działająca na podstawie ustawy o Narodowym Banku Polskim. Podstawę wskazaną w uchwale nr 1/2026 stanowi art. 12 ust. 2 pkt 1 tej ustawy.

Źródła

  • Uchwała nr 1/2026 Rady Polityki Pieniężnej z dnia 4 marca 2026 r. — Narodowy Bank Polski, Dziennik Urzędowy NBP, 2026, Dz. Urz. NBP z 2026 r. poz. 4
  • Założenia polityki pieniężnej na rok 2026, rozdział 2 — Narodowy Bank Polski, 2025, dokument dotyczący instrumentów polityki pieniężnej w 2026 r.
  • Informacja po posiedzeniu RPP w dniach 8–9 kwietnia 2026 r. — Narodowy Bank Polski, 2026, Komunikat RPP 2026.04

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:

Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.

Redakcja Finanse Puławy

Autor: Redakcja serwisu

Poradniki o kredytach, kontach i oszczędzaniu opracowujemy na podstawie przepisów, regulaminów i tabel opłat banków oraz danych instytucji publicznych. Tekst ma charakter informacyjny i nie jest doradztwem finansowym.