Obligacje indeksowane inflacją mają oprocentowanie złożone z dwóch elementów: wskaźnika wzrostu cen GUS dla 12 miesięcy oraz marży. W pierwszym okresie obowiązuje jednak stawka ustalona z góry. Dla emisji sprzedawanych od 1 września 2026 r. COI0930 oferuje 4,75%, a EDO0936 — 5,35%; od drugiego okresu do oprocentowania dochodzi odpowiednio 1,50% albo 2,00% marży.
Jak działa oprocentowanie obligacji indeksowanych inflacją
Mechanizm obligacji inflacyjnych trzeba rozłożyć na dwa etapy. Pierwszy roczny okres odsetkowy ma z góry określoną stawkę zapisaną w liście emisyjnym. Nie jest ona obliczana na podstawie inflacji z dnia zakupu ani na podstawie odczytu, który pojawi się w trakcie tego okresu.
Więcej na ten temat: obligacje skarbowe
W serii COI0930 pierwszy okres oznacza oprocentowanie 4,75% w skali roku. W serii EDO0936 stawka wynosi 5,35% w pierwszym rocznym okresie odsetkowym. Obie serie są sprzedawane od 1 września 2026 r. do 30 września 2026 r., a cena sprzedaży jednej obligacji wynosi 100,00 zł.
Od drugiego okresu działa wzór: oprocentowanie = 12-miesięczna inflacja GUS + marża. Dla COI0930 marża wynosi 1,50%, natomiast dla EDO0936 — 2,00%. Jeżeli przyjęty wskaźnik wynosi 3,00%, sama konstrukcja staje się więc łatwa do odtworzenia: 3,00% + 1,50% dla COI oraz 3,00% + 2,00% dla EDO.
To odróżnia te papiery od lokaty ze stałym oprocentowaniem. W kolejnych okresach stawka nie pozostaje taka sama, ponieważ jej część zależy od wskaźnika publikowanego przez GUS. Szczegółowe zasady konkretnej emisji należy odczytywać z listu emisyjnego, a nie wyłącznie z nazwy serii.
| Seria | Długość | Pierwszy okres odsetkowy | Marża w kolejnych okresach | Okres odsetkowy | Kapitalizacja i wypłata |
|---|---|---|---|---|---|
| COI0930 | 4 lata | 4,75% | 1,50% + inflacja GUS | Roczny | Brak kapitalizacji; wypłata co roku |
| EDO0936 | 10 lat | 5,35% | 2,00% + inflacja GUS | Roczny | Kapitalizacja roczna; wypłata przy wykupie |
Dane dotyczą emisji sprzedawanych od 1 września 2026 r. do 30 września 2026 r.; „inflacja GUS” oznacza 12-miesięczną stopę wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszaną w miesiącu poprzedzającym pierwszy miesiąc danego okresu odsetkowego.
Który wskaźnik GUS jest używany i dlaczego występuje opóźnienie
W przypadku obligacji indeksowanych inflacją stosuje się stopę wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych dla 12 miesięcy. Nie chodzi zatem o jednodniową zmianę cen, inflację z dnia zakupu ani dowolny bieżący odczyt publikowany w trakcie naliczania odsetek.
Zgodnie z zasadą wskazaną w liście emisyjnym obligacji EDO1032, wskaźnik ogłasza Prezes GUS w miesiącu poprzedzającym pierwszy miesiąc danego okresu odsetkowego. To wyjaśnia, dlaczego między zmianą cen obserwowaną przez gospodarstwa domowe a zmianą oprocentowania może wystąpić przesunięcie.
Przykładowo, gdy rozpoczyna się nowy roczny okres odsetkowy, nie czeka się na inflację obliczoną dopiero po jego zakończeniu. Zamiast tego stosuje się wskaźnik dostępny zgodnie z regułą określoną w warunkach emisji. Dzięki temu stawka może być ustalona dla całego okresu, ale jednocześnie odnosi się do danych z wcześniejszych 12 miesięcy.
Jeżeli stopa inflacji ustalona według tej zasady jest ujemna, przyjmuje się wartość 0. Marża nie znika: przy ujemnym wskaźniku nie działa jako dodatek do liczby ujemnej, lecz oprocentowanie opiera się na wartości 0 powiększonej o marżę danej serii. Reguła ta wynika z listu emisyjnego EDO1032 z 2022 r.
COI a EDO: różnica w przepływie odsetek
COI i EDO należą do obligacji inflacyjnych, ale inaczej przekazują odsetki inwestorowi. COI0930 ma 4-letni termin i cztery roczne okresy odsetkowe. Odsetki nie są kapitalizowane: po każdym rocznym okresie następuje ich wypłata.
EDO0936 jest papierem 10-letnim. Odsetki są kapitalizowane po każdym rocznym okresie i wypłacane przy wykupie.
Różnica dotyczy więc nie tylko terminu. W COI inwestor otrzymuje przepływ po każdym roku, natomiast w EDO wartość odsetek pozostaje w konstrukcji obligacji aż do wykupu. Przy porównywaniu tych serii trzeba sprawdzić zarówno marżę, jak i to, kiedy pieniądze mają być dostępne.
Jawny przykład mechanizmu
Załóżmy, że dla kolejnego okresu odsetkowego przyjęta 12-miesięczna inflacja wynosi 3,00%. To wyłącznie przykład założeniowy, a nie prognoza. W COI0930 oprocentowanie wyniosłoby 4,50%, ponieważ 3,00% inflacji zostałoby powiększone o 1,50% marży.
Dla EDO0936 przy tym samym wskaźniku oprocentowanie wyniosłoby 5,00%: 3,00% + 2,00% marży.
Ten przykład pokazuje też, dlaczego nie należy utożsamiać pierwszego oprocentowania z regułą na cały termin. COI0930 zaczyna się od 4,75%, a EDO0936 od 5,35%, lecz od drugiego okresu obie serie przechodzą na formułę opartą na wskaźniku GUS i własnej marży.
Czy obligacje zawsze chronią przed inflacją
Nie można obiecać, że obligacje indeksowane inflacją zapewnią dodatni realny zysk. Oprocentowanie jest nominalne, a zastosowany wskaźnik dotyczy określonego koszyka cen i wcześniejszego 12-miesięcznego okresu. Może więc różnić się od wzrostu wydatków konkretnej osoby, zwłaszcza gdy jej budżet ma inną strukturę niż koszyk GUS.
Na wynik wpływa również podatek oraz ewentualny koszt wcześniejszego wykupu. Tabela oprocentowania nie pokazuje zatem wyniku netto ani rezultatu uzyskanego przy wyjściu z inwestycji przed terminem. Warunki wcześniejszego wykupu trzeba sprawdzić osobno dla aktualnej emisji.
Warto rozdzielić dwa pytania: czy nominalne oprocentowanie podąża za wskaźnikiem GUS oraz czy siła nabywcza pieniędzy faktycznie zostanie zachowana. Drugie zagadnienie wiąże się szerzej z tym, jak działa inflacja a siła nabywcza; sama marża nie usuwa różnicy między statystycznym indeksem a indywidualnymi cenami.
To materiał informacyjny, a nie indywidualna rekomendacja inwestycyjna; przed zakupem należy sprawdzić aktualny list emisyjny, zasady opodatkowania i warunki przedterminowego wykupu.
Czytaj również: przedterminowy wykup obligacji.
Więcej w tekście: IKE.
Najczęstsze pytania
Jak oprocentowane są obligacje inflacyjne?
W pierwszym okresie obowiązuje stawka ustalona w liście emisyjnym. Od drugiego okresu oprocentowanie jest sumą 12-miesięcznej inflacji GUS i marży: dla COI0930 marża wynosi 1,50%, a dla EDO0936 2,00%.
Która inflacja jest używana do oprocentowania obligacji?
Nie jest to inflacja z dnia zakupu ani bieżący odczyt publikowany w trakcie okresu. Wykorzystywana jest 12-miesięczna stopa wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszana przez Prezesa GUS w miesiącu poprzedzającym pierwszy miesiąc danego okresu odsetkowego.
Czy obligacje zawsze chronią przed inflacją?
Nie ma gwarancji dodatniego realnego zysku. Marża jest dodawana do zdefiniowanego wskaźnika GUS, ale wskaźnik może nie odpowiadać indywidualnym wydatkom, a nominalny wynik pomniejszają podatek i koszty wcześniejszego wykupu.
Źródła
- EDO0936 | Obligacje 10-letnie EDO — Obligacje Skarbowe / Ministerstwo Finansów, 2026, identyfikator EDO0936
- COI0930 | Obligacje 4-letnie COI — Obligacje Skarbowe / Ministerstwo Finansów, 2026, identyfikator COI0930
- List emisyjny obligacji EDO1032 — Obligacje Skarbowe / Ministerstwo Finansów, 2022, Nr 111/2022
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.
